راههای بسیار ساده برای پیشگیری از طلاق

موسی هنرپیشه

راههای بسیار ساده برای پیشگیری از طلاق

در شرایط فعلی دختران و پسران برای رانندگی ماشین قریب به 60 ساعت آموزش تئوری و عملی می بینند و در دو مرحله برای امتحان تئوری و عملی اقدام می کنند و گاه در هر مرحله چند بار تکرار آزمون دارند. لیکن برای عهده دار شدن مسئولیت اداره خانواده که فرزند، نوه و حتی نتیجه و ندیده از آثار آن است، یک ساعت هم آموزش نمی بینند. به نظر نگارننده که از نزدیک با جامعه هدف مرتبط است، عمده اشکال هم از همین نادانی است.

لامـــــرود/ موسی هنرپیشه (کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث) - صرف نظر از آمارهای متفاوتی که از نسبت طلاق به ازدواج یا به اصطلاح درصد طلاق، در جامعه ایران مثلاً شهرستان لامرد مطرح می شود و یا صرف نظر از اینکه پس از وقوع تلخ پدیده تلخ و «مبغوض» طلاق مقصرین را شناسایی و عوامل را بر شمریم، چند نکته مهم در این رابطه مطرح است که ذیلاً به آن اشاره می کنیم:

1- در تمام بحران های فردی و اجتماعی مانند طلاق، پیشگیری بهتر از درمان است. بر این اساس به نظر می رسد در مسئله مهم و خانمان سوز طلاق نیز، تأکید عمده باید بر پیشگیری باشد. زیرا در بحران های مربوط به روابط انسانی حل آن با پدیده های مادی متفاوت است و به سختی قابل ترمیم کامل بوده و غالباً اختلافات از زوایای دیگر بروز می کند.

2- در تمام و یا اکثر حوادث و بحران های اجتماعی مشکل اصلی، جهالت و نادانی و طبیعتاً آگاهی بخشی نیز عمده ترین راه پیشگیری و حتّی درمان است. امیر بیان، امیر مؤمنان علی علیه السلام در این رابطه می فرمایند : «اَلجَهلُ أَصلُ كُلِّ شَرٍّ» یعنی نادانى ريشه همه بديهاست.(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم،ص73)

3- در حکمت عملی و در فلسفه مشاء، علم یا شاخه ای علمی به نام «تدبیر منزل» وجود داشت که موضوع آن نحوه اداره منزل و مشارکت مرد با زن، فرزند، و خدمتکاران برای تنظیم امور منزل است. در جهان اسلام آثاری مانند فارابی، ابن سینا و مسکویه در این رابطه معروف است. تدریس این مبحث در حوزه های علمیه قدیمه، ضرورت این بحث را آشکارتر می کند که زنان و مردان باید در امور خانه داری و مدیریت بیرونی آن (مرد) و مدیریت داخلی آن (زن) کاملاً آشنا شوند.

در شرایط فعلی دختران و پسران برای رانندگی ماشین قریب به 60 ساعت آموزش تئوری و عملی می بینند و در دو مرحله برای امتحان تئوری و عملی اقدام می کنند و گاه در هر مرحله چند بار تکرار آزمون دارند. لیکن برای عهده دار شدن مسئولیت اداره خانواده که فرزند، نوه و حتی نتیجه و ندیده از آثار آن است، یک ساعت هم آموزش نمی بینند. به نظر نگارننده که از نزدیک با جامعه هدف مرتبط است، عمده اشکال هم از همین نادانی است.

4- نگاهی گذرا به پرونده ها ی طلاق نشان می دهد که بسیاری از این بهانه ها ناشی از جهل است. مثلاً گاهی بهانه طلاق این است که «خانم من در دو بار زایمان، دختر زاییده و من پسر می خواهم». ملاحظه می فرمایید که اگر این مرد می دانست که خداست که فرزند دختر یا پسر می دهد، دیگر این بهانه را مطرح نمی کرد. «یَهَبُ لِمن یشاءُ اُناثاً وَ یَهبُ لِمن یشاءُ الذکورَ» ( شوری/ 49 ) یا اگر این جوان از آموزه های زیست شناسی خود استفاده نموده و استنباط می کرد که تعیین جنسیت جنین به عهده مرد است نه زن، دیگر این بهانه را کاملاً غیر منطقی دانسته و از طرح آن خودداری می کرد.

5- به نظر می رسد راه پیشگیری از طلاق آموزش زوجین، والدین و عموم جامعه است که در این رابطه راه حل های زیر پیشنهاد می شود. انتظار می رود این راه حل ها، اجرایی شده و شورای فرهنگ عمومی شهرستان و نیز نهادهایی مانند دادگستری، بهزیستی، آموزش و پرورش، آموزش عالی، کمیته امداد امام خمینی (ره)، اداره ارشاد اسلامی و امثال آن به اجرای لااقل بخشی از آن همت کنند:

الف: آموزش خانه داری و همسرداری در حداقل 5 ساعت پس از آزمایش خون: یکی از صحنه هایی که همه زوجین بالاجبار باید در آن حضور داشته باشند، مراجعه به شبکه بهداشت و درمان برای آزمایش خون است که بدون در دست داشتن نتیجه آن، عاقدان و محضر های ازدواج برای ثبت اقدام نمی کنند. به نظر می رسد در فرصت از آزمایش خون تا عقد، زوجین را ملزم به شرکت در این کلاس ها کنیم. محضرها نیز بدون در دست داشتن گواهی حضور در این کلاس ها، از عقد آنها پرهیز کنند.

مسئولیت تهیه متون و مباحث بعهده آموزش و پرورش و آموزش عالی باشد که هیئتی مرکب از رؤسای آموزش و پرورش شهرستان و بخش های تابعه، رؤسای دانشگاههای تابناک، پیام نور، آزاد اسلامی، دولتی، پرستاری، جامع علمی و کاربردی و ....این کار را انجام دهند. این متون نیز می بایست مخلوطی از آموزه های دینی، بهداشتی، جامعه شناختی و روان شناسی باشد.

مشاوران محترم، دبیران و اساتید معارف اسلامی و تنظیم خانواده و عند الزوم سردفتردان ازدواج و طلاق می توانند اساتید خوبی برای این بخش باشند.

هزینه این کلاسها اعم از پذیرایی از زوجین و حق التدریس مربی و سایر عوامل از محل دو درصد درآمد گاز و مشارکت فرهنگی کلیه نهادهای فرهنگی، قابل تأمین می باشد. این کلاسها در ساعات مشخصی از هفته تشکیل شود تا دختران و پسران به فراخور وقت خویش بتوانند در آن شرکت کنند. در صورت افزایش علاقه مندان، این کلاسها در مرکز بخش ها نیز قابل تشکیل می باشد.

ب: راه اندازی سایت «تدبیر منزل»: امروزه فضای مجازی جای خود را در میان جامعه و بویژه جوانان باز نموده و جا دارد در این رابطه نیز با راه اندازی سایت تدبیر منزل، همگان را به راههای زندگی آشنا نمود. با راه اندازی این سایت، زوجین امکان پیدا می کنند مطالب مورد نیاز خود را دانلود کنند و حتی متون آموزشی نیز بر روی همین سایت قرار می گیرد.

ج: توزیع بسته های فرهنگی میان جوانان در شُرف ازدواج: بسته های فرهنگی شامل چند سی و دی و کتاب و احکام ازدواج و طلاق می تواند جامعه هدف ما را تا حدود زیادی هدایت نماید. هزینه های این بسته ها نیز از طریق منابع خیر اندیشی قابل تأمین است.این کار می تواند در قالب آموزش از راه دور نیز انجام گیرد.

د: آموزش دختران سوم دبیرستان و پیش دانشگاهی: دختران سوم و چهارم دبیرستان معمولاً در شُرف ازدواج بوده یا ازدواج کرده و فاصله زمانی عقد تا عروسی را می گذرانند، آموزش مفاهیم زندگی و تدبیر منزل به این گروه بزرگ هدف، توسط آموزش و پرورش که برنامه آن جداگانه تقدیم می شود، می تواند تا حدود زیادی از وقوع طلاق پیشگیری نماید.
در فرصت های بعدی نیز به این موضوع مهم خواهیم پرداخت .

- - , .