چرا کالای قاچاق امحا می شود؟

با استناد به آیات قرآن؛

چرا کالای قاچاق امحا می شود؟

آیا بهتر نیست به جای از بین بردن کالاها، صاحبان مال را مجازات و مالشان را به نفع مستضعفان مصادره نماییم؟ آیا امحاء کالا، اسراف نمی باشد؟ آیا نباید تمایزی میان کالاهای قاچاق قائل شد و گاه مسئولان دولتی را نیز به دلیل سهل انگاری در موضوع، مجازات نمود؟

لامــــرود/ موسی هنرپیشه - آتش زدن کالاهای قاچاق و امحاء آن که امروزه در رسانه ها، زیاد به چشم و گوش می رسد، این شبهه را در جامعه ایجاد کرده که چرا این کالاها را خرج امور خیری مانند ساختن پُل و جاده و یا دستگیری از نیازمندان نمی کنند؟ آیا بهتر نیست به جای از بین بردن کالاها، صاحبان مال را مجازات و مالشان را به نفع مستضعفان مصادره نماییم؟ آیا امحاء کالا، اسراف نمی باشد؟ آیا نباید تمایزی میان کالاهای قاچاق قائل شد و گاه مسئولان دولتی را نیز به دلیل سهل انگاری در موضوع، مجازات نمود؟

اینها شبهات و سؤالاتی است که با هدف متهم نمودن نظام و گاه با نیت فهم بیشتر موضوع، در فضای مجازی و جراید منتشر می شود. نگارنده با آشنایی مختصر با فرهنگ قرآن کریم، در این مقاله کوتاه ابتدا نگاه قرآنی به موضوع امحاء کالا خواهد داشت و در بخش آخر به یک تقسم بندی در زمینه کالاهای قاچاق و برخورد متمایز با هر یک از این اقسام می پردازد:
الف: قرآن و امحاء مال حرام :

قرآن کریم در مواردی از امحاء مال حرام به صراحت سخن گفته که به دو مورد آن اشاره می کنیم:

1- قرآن و گنج قارون: ماجرای قارون و گنج آن که در میان اکثریت مِلَل مانند عُمر نوح و صبر ایّوب، « مَثَل معروف» شده، حکایتی از امحاء مال حرام است. قرآن مجید گنج بی نظیر قارون را این گونه بیان می کند که « ما آنقدر به او گنج دادیم که بر دوش کشیدن کلیدهای آن، صاحبان قدرت و توانایی را خسته می کرد» « وَآتَيْنَاهُ مِنْ الْكُنُوزِ مَا إِنَّ مَفَاتِحَهُ لَتَنُوءُ بِالْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ » وقتی قارون با کاروان تجملّاتی خود بیرون می رفت، دنیا گرایان چنان حسرت می خوردند که می گفتند: ای کاش ما نیز چیزی مثل او داشتیم او بهره بزرگ و حظّ وافری از مال دنیا دارد. « فَخَرَجَ عَلَي قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ قَالَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ الْحَيَاةَ الدُّنيَا يَا لَيْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِيَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ»

اما آخرت گرایان که پاداش اخروی و نعمت الهی را به مراتب بالاتر از گنج قارون می دانستند، می گفتند: وای بر شما پاداشی که خداوند در برابر ایمان و عمل صالح، به شما خواهد داد، به مراتب از این گنج فنا پذیر برتر است. « وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً وَلاَx7f يُلَقَّاهَا إِلاَّx7f الصَّابِرُونَ »

آری نهایتاً برخورد شدید خداوند متعال با گنج قارون نشان داد که دیدگاه دوم یعنی آخرت گرایان مورد تأیید خداوند بزرگ است. زیرا خداوند متعال، قارون و گنج او را به زمین فرو برد. «فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ الاْx7fَرْضَ فَمَا كَانَ لَهُ مِنْ فِئَةٍ يَنصُرُونَهُ مِنْ دُونِ اللهِ وَمَا كَانَ مِنْ المُنْتَصِرِينَ »

در اینجا این سؤال مطرح می شود که چرا خداوند متعال گنج قارون را میان امت فقیر، مستضعف و نیازمند موسی (ع) تقسیم نکرد ؟ پاسخ این سؤال دقیقاً آن است که اولاً: مال حرام و از جمله گنج قارون، ارزش انفاق ندارد. ثانیاً اگر گنج قارون انفاق می شد، تأیید مال حرام و مشروعیت دادن به آن بود.

اتفاقاً مطابق آیه 82 همین سوره مبارکه قصص، دنیاگرایان با اطمینان از فرورفتن گنج قارون به درون زمین، شروع به کند و کاو آن قسمت از زمین نموده تا شاید چیزی به دست آورند. غافل از آنکه خداوند آن اموال را به پودر تبدیل و یا با زمین چنان ترکیب نموده و امحاء نمود که تجزیه اش نیز امکان نداشت. اینها همه برای این بود که این داستان درس عبرتی برای حرامخواران شود. « فَأعتَبِرُوا یَا أُولِی الْأبصَارِ »

2- قرآن و گوساله سامری : اگر چه میقات موسی (ع) با پروردگار مطابق آیات قرآنی و از جمله آیه 51 سوره مبارکه بقره، چهل شبانه روز بود، ولی خداوند متعال از باب امتحان و آزمایش امّت، ابتدا مدت را سی روز و سپس 10 روز به آن اضافه نمود.« وَوَاعَدْنَا مُوسَي ثَلاَx7fثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً »

ظاهراً عامه مردم وعده موسی (ع) با پروردگار را همان سی شب می دانستند. لذا سامری از تأخیر ده روزه موسی (ع) استفاده نموده و گوساله ای طلایی ساخته و آن را پروردگارخویش و پروردگار موسی و هارون علیهما السلام معرفی و عملاً شرک و گوساله پرستی را ترویج نمود.

از ماجرای عصبانیت موسی(ع)، اعتراض به هارون (ع) و استدلال های زیبای هارون (ع) که در آیه 94 همین سوره وجود دارد که بگذریم و آن را به فرصتی دیگر موکول نماییم، برخورد خداوند متعال با معبود گوساله پرستان، بسیار قابل تأمّل و توجّه است. موسی (ع) خطاب به سامری گفت:« اکنون به این خدایت که بر پرستشش ایستاده ای بنگر که آن را در آتش می سوزانیم و خاکسترش را به دریا می ریزیم» « وَانظُرْ إِلَي إِلَهِكَ الَّذِي ظَلَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفاً لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفاً»
خواننده محترم در این ماجرا نیز مانند مانند ماجرای قارون، ممکن این سؤال را مطرح کند که اعدام سامری به دلیل رواج شرک و بت پرستی، حق است اما چرا خداوند متعال آن گوساله طلایی را به نفع مستضعفین و امور خیر، مصادره نکرد؟

پاسخ این سؤال نیز دقیقاً روشن است که مال حرام ارزش انفاق ندارد. دقت در این آیات مبنی بر ریختن خاکستر سوخته گوساله به دریا، لطافتی دارد که نباید از آن غافل ماند و آن این که علاوه بر این که مال حرام باید امحاء شود بلکه خاکستارش نیز نباید بر رخسار انسان یا هر موجود زنده ای بنشیند. ( دقت کنیم)

ب: انواع قاچاق و برخورد متفاوت بر هر قسم از آن :

در باره قاچاق نیز مثل همه موارد اجتماعی نباید افراط و یا تفریط نمود که این به فرمایش امیر بیان علی (ع) از علامت های جاهلان و نادانان است.

قاچاق کالا در شرایط فعلی را می توان به دو نوع کلی تقسیم نمود: 1- قاچاق کالاهای ممنوعه و حرام 2- قاچاق کالاهای مجاز

در رابطه با نوع اول مانند قاچاق شراب و مواد مخدر، مسئله کاملاً روشن و بی نیاز از توضیح است و گمان نمی کنیم هیچ کس در مورد برخورد شدید با این گونه قاچاق ها تردیدی داشته باشد. این گونه قاچاق ها علاوه بر غیر قانونی بودن، از نظر شرعی حرام نیز می باشد.

امّا در مورد نوع دوم یعنی قاچاق کالاهای حلال نیز مسئله به یک صورت نیست. زیرا این کالاها از یک نظر به دو بخش کلی تقسیم می شود: 1- قاچاق کالاهایی که مشابه داخلی ندارند 2- قاچاق کالاهایی که مشابه داخلی دارند.

در باره نوع اول باید وارد کنندگان را به انجام تشریفات قانونی موضوع، مانند پرداخت هزینه گمرک و واردات از مسیرهای تعریف شده تشویق نمود و البته با کسانی که این کالاها را از مجاری غیر قانونی وارد می کنند، برخورد قانونی صورت گیرد.

و امّا در مورد نوع دوم یعنی قاچاق کالاهایی که مشابه داخلی دارند به دلیل از بین بردن فرصت های شغلی جوانان و نیز صدمه جدّی به تولید کشور، باید شدیداً جلوگیری نمود. در اینجا نیز نباید با همه به یک نوع برخورد نمود. زیرا برخی از این قاچاق ها سازمان یافته و کلی است و برخی نیز محدود و برای برآوردن نیاز شخصی است. در مورد اول باید به اشد مجازات محکوم و حتی به فرمایش مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی، در انظار عمومی آنها را امحاء و آتش زد.

و در مورد دوم نیز باید با فراهم آوردن شغل مناسب برای وارد کنندگان، تقویت کیفیت تولیدات داخلی و امثال آن، به تدریج به ریشه کنی آن اقدام نمود. البته اگر مسئول مستقیمی در رابطه با قاچاق کالا، به وظیفه عمل ننموده یا خلاف وظیفه رفتار می نماید نیز مانند قاچاقجی باید مورد پیگرد قانونی قرار گیرد.

فرصت را مغتنم شمرده و نظر مراجع تقلید را در باره اجناس قاچاق جهت اطلاع عموم بیان می کنیم:

ج: خرید کالاهای قاچاق از نظر مراجع تقلید:

سؤال: خرید و فروش و استفاده از وسایلی همچون گوشی های موبایل، لوازم آرایشی و ... که به صورت غیر قانونی از مرز وارد کشور می شوند، چه حکمی دارد؟

رهبر فرزانه انقلاب، حضرت آیتالله العظمی خامنهای (مدظله العالی): خرید و فروش اجناس قاچاق باید با مقررات دولت اسلامى باشد و چنانچه دولت مزاحمتى ندارد و در بازار فروخته مىشود، مانع ندارد.

حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی: قاچاق کالا (یعنى ورود غیر قانونى آن از مرزها) برخلاف دستور شرع است و باید از آن به شدت پرهیز کرد. مخصوصاً هنگامى که موجب ضرر و زیان جامعه مى شود و به اقتصاد کشور اسلامى لطمه وارد مى کند و کمک کردن به قاچاقچیان در امر قاچاق، جایز نیست و گرفتن رشوه در این زمینه گناه مضاعف دارد و بر همگان لازم است امر به معروف و نهى از منکر را فراموش نکنند.

حضرت آیتالله العظمی سیستانی: حضرت آیت الله نسبت به قانون هایى كه براى مصلحت جامعه است، اجازه مخالفت نمى دهند، ولى معامله صحیح است.

همچنین 2 تن از مجتهدین و استادان حوزه علمیه این گونه به سؤل پاسخ گفتند:

آیتالله علوی گرگانی: عمل قاچاق کالا برای قاچاقچی حرام است، اما اگر این کالا در بازار پخش شود، استفاده شما از آن گناه ندارد مگر در صورتی که یقین کنید که کالاهای غیر قاچاق دیگری نیز به طور وفور در بازار وجود دارد و استفاده از کالای قاچاق موجب ضربه به اقتصاد کشور می شود که در این صورت نباید از کالای قاچاق استفاده کرد.

آیتالله حسین مظاهری: اگر در بازار باشد و فروش آن فعلاً خلاف قانون نباشد، جایز است.